Nowe przepisy dla transportu lekkiego we Francji

Firmy transportowe które maja nadal wątpliwości co do interpretacji i perspektyw zastosowania nowych francuskich przepisów dotyczących zakazu odbierania dziennego i tygodniowego odpoczynku w pojeździe do 3,5 PTAC, odsyłamy do lektury tłumaczenia « Noty informacyjnej » przesłanej z początkiem września przez Władze Republiki francuskiej do Komisji Europejskiej.

Przepisy art. L. 3313-4 Kodeksu transportowego, wprowadzonego dekretem nr 2020-1104 z dnia 31 sierpnia 2020 r. przewiduje iz : „Pracodawca zapewnia kierowcy pojazdu nieprzekraczającego maksymalnej dopuszczalnej masy 3,5 tony, użytkowanego do transportu drogowego znajdującego się wystarczająco daleko od centrum operacyjnego przedsiębiorstwa, iż kierowca nie może wrócić na koniec dnia pracy, warunki zakwaterowania poza pojazdem, zgodne z zasadą godności człowieka i warunkami higienicznymi szanującymi jego zdrowie. Pracodawca umożliwia kierowcy w jakikolwiek sposób udowodnienie, iż w tych warunkach wykorzystano dzienny lub tygodniowy okres odpoczynku.”

W świetle tego przepisu, pracodawcy muszą zapewnić zatrudnionym przez siebie kierowcom warunki zakwaterowania poza pojazdem, zgodne z zasadami godności ludzkiej i respektujące ich zdrowie.

Pracodawca podlega temu obowiązkowi, jeżeli zatrudniony kierowca lekkiego samochodu dostawczego wykonuje przewóz drogowy na tyle daleko od centrum operacyjnego przedsiębiorstwa, że nie jest w stanie wrócić tam pod koniec dnia pracy ani wrócić do domu. Obowiązek ten ma zastosowanie w równym stopniu do spółek mających siedzibę we Francji lub w państwie członkowskim Unii Europejskiej ( podkreślone w tekście) 

W związku z tym, zakazuje się kierowcy odbywania dziennego lub tygodniowego odpoczynku wewnątrz pojazdu, czy to w kopule sypialnej umieszczonej nad przedziałem pasażerskim, czy tez z tyłu pojazdu, w przedziale pasażerskim, czy w innym miejscu na pokładzie pojazdu.

Odpoczynek musi odbywać sie na zewnątrz pojazdu, w warunkach zgodnych z godnością ludzką, co wymaga minimalnego poziomu komfortu i dostępu do urządzeń sanitarnych w dobrym stanie. Zakazuje się na przykład odpoczynku w namiocie obok pojazdu lub w śpiworze w pobliżu pojazdu.

Jest to obowiązek rezultatu: jeżeli kierowca wydaje sumę pieniędzy powierzoną przez pracodawcę na cele inne niż zakwaterowanie na odpoczynek, funkcjonariusze służb kontrolnych mogą w każdym takim przypadku uznać to za wykroczenie. Ponadto pracodawca nie może uniknąć odpowiedzialności, powołując się na wolny wybór pracownika przy ustalaniu miejsca, w którym odbywa on swój dzienny lub tygodniowy okres odpoczynku. Musi on zapewnić, w razie konieczności poprzez środki zapobiegawcze i kontrolne, aby pracownicy odpoczywali w warunkach zgodnych z przepisami.

Pracodawca musi umożliwić kierowcy udowodnienie za pomocą wszelkich środków, że dzienne lub tygodniowe okresy odpoczynku wykorzystane w ramach tej operacji transportowej zostały wykorzystane zgodnie z warunkami określonymi powyżej. Funkcjonariusze służb kontrolnych są zatem upoważnieni do zwrócenia się do kierowcy, podczas kontroli, o przedstawienie dowodów lub dokumentów potwierdzających, że odpoczynek został odbyty poza pojazdem i w dobrych warunkach. Dowód należy przedstawić w dowolny sposób, na przykład przedstawiając rachunek za pobyty w hotelu płacony przez firmę.

Brak zapewnienia przez pracodawcę godnych warunków zakwaterowania dla kierowcy stanowi naruszenie francuskich przepisów socjalnych mających zastosowanie do transportu drogowego.

Kodeks transportowy karze za naruszenie tego obowiązku wykroczeniem piątej klasy, tj. grzywną w wysokości do 1500 euro, która może zostać podwyższona do 3000 euro w przypadku recydywy. (ART. R.3315-11 Kodeksu transportowego)

Poza tym, właściwy organ sądowy może nałożyć kary zastępcze: czasowe zawieszenie prawa jazdy, czasowe unieruchomienie pojazdu który został wykorzystany do popełnienia przestępstwa, jeśli skazany jest jego właścicielem lub konfiskata pojazdu (ART.131-14 Kodeksu karnego).

W przypadku kontroli, jeżeli zostanie stwierdzone, że kierowca korzysta z dziennego lub tygodniowego okresu odpoczynku, sama jego obecność w pojeździe jest wystarczająca do ustalenia, że nie korzysta on z odpoczynku poza pojazdem.

W przypadku gdy pracodawca nie jest w stanie przedstawić dowodu miejsca zamieszkania lub zatrudnienia na terytorium Francji, pojazd użyty do popełnienia wykroczenia może zostać zatrzymany do czasu zapłaty kaucji. W związku z tym wpłacenie kaucji w wysokości 750 EUR za każde naruszenie przepisów może być wymagane w celu odblokowania pojazdu. Pracodawca mający siedzibę poza terytorium Francji musi zatem umożliwić pracownikowi wpłacenie kaucji, w przeciwnym razie pojazd może zostać zatrzymany ( L.121-4 Kodeksu drogowego).

UWAGA: władze francuskie przypominają iż fakt organizowanie pracy kierowców bez zapewnienia im możliwości skorzystania z warunków zakwaterowania na zewnątrz pojazdu zgodnych z godnością ludzką i warunkami zdrowia i higieny stanowi również przestępstwo podlegające karze jednego roku pozbawienia wolności i grzywnie w wysokości 30.000 euro (Art. L.3315-4-1 Kodeksu transportowego) 

W celu umożliwienia właściwego zastosowania powyższych przepisów, władze francuskie zamierzają pozostawić zainteresowanym operatorom ekonomicznym wystarczająco dużo czasu na poinformowanie ich. W związku z tym, kontrolerzy zostaną poinstruowani, aby na początku obowiązywania przepisów Dekretu z dnia 31 sierpnia 2020 « informować i edukować kierowców oraz ich pracodawców o prawidłowym ich zastosowaniu ».